ตำนานประเพณีพ้อต่อ : เทศกาลพ้อต่อ | ผ้อต่อ
สาระน่ารู้

ตำนานประเพณีพ้อต่อ : เทศกาลพ้อต่อ | ผ้อต่อ

สำหรับในช่วงเดือน 7 ตามปฏิทินจีน มีวันสำคัญคือ วันสารทจีน หรือที่เรียกกันว่า วันไหว้กับข้าว บริเวณบ้านบางเหนียว จะมีการจัดงานพ้อต่อ ก่อนล่วงหน้าวันสารทจีน ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งเทศกาล ที่จัดสืบต่อกันมาหลายยุคหลายสมัย โดยจัดเป็นเทศกาล ที่สนุกสนาน น่าเที่ยวอีกเทศกาลหนึ่งของภูเก็ต

ประเพณีพ้อต่อ เป็นประเพณีที่มีขึ้นในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 7 ตามปฏิทินจีน เพื่อบูชา และ เซ่นไหว้บรรพบุรุษ รวมถึงบรรดาผีไม่มีญาติ ประเพณีนี้เป็นประเพณีที่เกิดขึ้น และปฏิบัติต่อกันมานานแล้ว จึงไม่อาจระบุแน่ชัดได้ว่าเริ่มขึ้นเมื่อใด หากแต่พอจะทราบว่า เป็นประเพณีที่สืบเนื่องมาจากความเชื่อที่ว่า ในเดือนเจ็ด เริ่มตั้งแต่เวลาหลังเที่ยงคืน ของวันสุดท้าย ของเดือนหกนั้น ประตูผีจะเปิดออก เหล่าดวงวิญญาณของผู้ที่ล่วงลับที่อยู่ในเมืองผี จะกลับมาเยี่ยม โลกมนุษย์ และดวงวิญญาณเหล่านี้ จะท่องเที่ยวอยู่ในโลกมนุษย์เป็นเวลา 1 เดือนเต็ม ฉะนั้นในช่วงดังกล่าว เมื่อยามตะวันลับขอบฟ้า ผู้คนก็จะกลับมาอยู่ในบ้าน เพื่อที่จะหลีกเลี่ยง เคราะห์หามยามร้าย ที่อาจเกิดขึ้น หากถูกดวงวิญญาณเหล่านั้น ชง ทำให้เกิดสิ่งไม่ดีได้

สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้ในพิธีพ้อต่อนั่นก็คือ เต่าสีแดง(อ่างกู้) ซึ่งจัดเป็นเครื่องบวงสรวง ทำด้วยแป้งข้าวสาลี ผสมกับน้ำตาล ปั้นเป็นตัว หรือ พิมพ์อัดเป็นรูปเต่า ขนาดเล็กบ้างใหญ่บ้างตามใจชอบ แล้วย้อมด้วยสีแดง ซึ่งการบวงสรวงด้วยเต่านั้น มีที่มาจากตำนานที่ว่า

  • เมื่อครั้งพระถังซำจั๋งไปอัญเชิญพระไตรปิฎกที่เกาะลังกา ขณะนั่งเรือสำเภา ได้เกิดมีพายุใหญ่ เรือจวนเจียน จะอับปางลง จึงตั้งจิตอธิฐานก็ปรากฏเต่าตัวมหึมาว่ายน้ำนำทางให้กับเรือสำเภา จนสามารถไปถึงเกาะลังกาได้
  • อีกความเชื่อก็คือ คนจีนนั้นนิยมว่า เต่าเป็นสัตว์อายุยืน การทำพิธีต่างๆ จึงนิยมนำเต่ามาเป็นส่วนหนึ่งของพิธีด้วย นัยว่าจะทำให้อายุยืนเหมือนเต่านั่นเอง

สำหรับรูปถ่ายในงานพ้อต่อของปี 2561 เข้าไปดูได้ที่ -> รูปงานพ้อต่อ 2561

นอกจากนี้ยังมีวันสำคัญอีกวันหนึ่ง ตามความเชื่อตามศาสนาเต๋าของจีน และศาสนาพุทธนิกายมหายาน นั่นคือ วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 7 ตามปฏิทินจีน ซึ่งเรียกกันว่าเป็น วันสารทจีน

ในช่วงวันสารทจีน พี่น้องชาวภูเก็ตเชื้อสายจีน จะจัดพิธีกราบไหว้วิญญาณบรรพบุรุษ (่ตั้งของเซ่นไหว้ในบ้าน) และ บรรดาผีไม่มีญาติ (ตั้งของเซ่นไหว้นอกบ้าน) ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นวันที่วิญญาณได้รับการปลดปล่อย ให้กลับมาเยี่ยมเยียนบ้าน และญาติพี่น้อง

โดยความเชื่อทางศาสนาเต๋าเชื่อว่า วันนี้ยังเป็นวันประสูติของ “เต่ ก้วน ไต่ เต่” ซึ่งเป็นพระที่คอยควบคุม สอดส่องความประพฤติชั่วดีของมนุษย์ ในวันนี้ชาวจีน ต้องเตรียมข้าวปลาอาหาร มาเซ่นไหว้ เหล่าดวงวิญญาณที่อดอยาก

ด้านศาสนาพุทธ ก็เชื่อว่าวันนี้เป็นวันที่เหล่าพุทธศาสนิกชน จะนำถ้วยจานภาชนะต่างๆ ใส่ข้าวปลาอาหาร มาถวายแก่องค์สัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อให้พระองค์ทรงปลดความอดอยาก ของวิญญาณผู้ล่วงลับ

การจัดโต๊ะเพื่อเซ่นไหว้ บูชา บรรพบุรุษนี้ ทุกๆครัวเรือนจะจัดเตรียมอาหารเซ่นไหว้ ประกอบด้วย น้ำชา เหล้าจีน ปลา หมู เป็ด ไก่ ผัก ผลไม้ (สับปะรด กล้วยข้าว ส้ม) และขนมต่างๆ เช่น  ขนมรวม (เต่เหลี่ยว) มิดเจี่ยน (คล้ายเครื่องบายศรีของไทย) ขนมเต่า (อังกู้) ขนมฟู (ฮวดโก้ย) ขนมจ่าง (กี้จ่าง)  ขนมเต่าสีแดง (ตั่วกู้) โดยรวมพิธีไหว้นี้เรียกว่า พิธีป่ายปั๋ว ซึ่งข้าวของที่ตั้งบนโต๊ะบูชาทุกอย่าง จะต้องมีธูปปักไว้อย่างละ 1 เล่ม เมื่อเซ่นไหว้แล้ว ก็จะทำการเผากระดาษเงิน อันหมายถึงการแจกจ่ายค่าเดินทาง ให้แก่เหล่าดวงวิญญาณ

Facebook Comments

Post Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.